مقدمه
امپریالیسم Imperialism
 کلمه امپریالیسم در لغت از ریشه امپراتوری مشتق شده است؛ یعنی تشکیل امپراتوری دادن. ولی در اصطلاح به هر نوع گسترش و توسعه ارضی و سلطه قوی بر ضعیف را در برمی‌گیرد. بدیهی است این نوع امپریالیسم در طول تاریخ همیشه وجود داشته است: امپراتوری ایران، روم، عثمانی و غیره. امپریالیسم در معنای جدید به گسترش سیطره کشورهای پیشرفته اروپایی بر بقیه جهان در 500 سال اخیر گفته می‌شود.
در زمان ویلیام اول (قرن 19)، پادشاه انگلستان، بین او و پاپ هفتم در مورد قلمرو آمریت و اعطای مناصب، کشمکش و برخورد سختی صورت گرفت. نتیجه آن شد که از آن پس دو جمعیت یا دو حزب بسیار مقتدر و در عین حال مخالف یکدیگر در انگلستان مشکل گرفت که یکی در جهت طرفداری از پاپ و کلیسا فعالیت می‌کرد و اعضای آن را با پالیست‌ها می‌نامیدند و دیگری حزبی بود که طرفدار امپراطور و نفوذ قدرت دنیوی امپراطور در مسائل اخروی بود که به امپریالیست‌ها مشهور شدند.
نظریه امپریالیسم نخستین بار توسط مورخ انگلیسی‌هابسن مطرح شد و بوسیله لینن رهبر شوروی خود تحت تأثیر اندیشه‌های مارکس بود، أخذ گشت. اثرهایش در اوائل دهه 1900 در زمان تلاش ملل غربی برای دست یافتن بر آمریکا منتشر گردید. هابسن تلاش برای استیلا یافتن بر اقوام دیگر و تحت انقیاد درآوردن آنها را امپریالیسم می‌نامد. این فرآیند از نظر او هم به توسعه اقتصادی کشورهای غربی کمک می‌کرد و هم بسیاری از مناطق دیگر جهان را به فقر می‌کشاند.« گیدنز، آنتونی، جامعه‌شناسی، صبوری، تهران، نی، 1378، پنجم، ص 569.»

چکیده
«امپریالیسم» از جمله مفاهیمی است كه هر چند پر قدمت می‌نماید، اما به جهت تعریف و مضمون و تطور آن، روند قابل تاملی را طی كرده است. نوشتار زیر می‌كوشد برخی از تعاریف و تبیین‌های ارایه شده از این واژه و نیز مضمون موج نوین رفتارهای امپریالیستی را - به اجمال - بررسی كند.
«آن دموكراسی و حقوق مردمی را كه امروز نمایندگان سرمایهء مسلط، سنگ آن را به سینه می‌زنند به زحمت می‌توان چیزی بیش از وسایل سیاسی مدیریت نولیبرالی بحران معاصر جهانی دانست كه مكمل وسایل اقتصادی این سلطه هستند.»

فایل کامل مقاله به صورت وورد از لینک زیر دانلود نمایید.

امپریالیسم 135 صفحه